Άμφισσα – Δελφοί… στον Κόσμο του Σπύρου Παπαλουκά. Τόπος, ζωγραφική και καλλιτεχνική μνήμη

1. 1

   1η ημέραΔελφοί – Το Φως και η Έμπνευση

   Η εξόρμησή μας ξεκινά νωρίς το πρωί με συνάντηση και αναχώρηση με πούλμαν για το Νομό Φωκίδας. Μετά από ενδιάμεσες στάσεις, άφιξη στους Δελφούς και εγκατάσταση στο ξενοδοχείο μας. Η μέρα μας συνεχίζεται με περιήγηση στον Αρχαιολογικό χώρο των Δελφών (Ναός Απόλλωνα, Θέατρο, Αθηνά Προναία) και το Αρχαιολογικό Μουσείο. Η θεματολογία και το τοπίο των Δελφών είναι κάτι που ο Σπύρος Παπαλουκάς επανερχόταν συχνά και το οποίο αποτύπωσε σε μερικές από τις σπουδαιότερες τοπιογραφίες της νεοελληνικής τέχνης.
   Ένα από τα πιο εμβληματικά του έργα είναι το «Τοπίο από τους Δελφούς» (1945), το οποίο ανήκει στη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης. Η γεωμετρία των βράχων των Φαιδριάδων, οι ελαιώνες και η μοναδική πνευματική αύρα του «Ομφαλού της Γης» αποτυπώθηκαν στους πίνακές του με ένα σχεδόν θρησκευτικό, αφαιρετικό φως. Μετά το τέλος της περιήγησής μας, επιστροφή στο ξενοδοχείο για ξεκούραση και ελεύθερο χρόνο. Το βράδυ δείπνο.

    

2. 2

   2η ημέραΆμφισσα & Δεσφίνα – Το Έργο και οι Ρίζες

   Η δεύτερη ημέρα, είναι αφιερωμένη στο μνημειώδες έργο και τις ρίζες του Σπύρου Παπαλουκά, μεταφέροντας την εμπειρία από τη θεωρία και το τοπίο των Δελφών στην πράξη. Μετά το πρόγευμα και το check out, αναχωρούμε για την Άμφισσα. Πρώτη στάση μας είναι ο Μητροπολιτικός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Η αγιογράφηση της εκκλησίας ανατέθηκε στον Παπαλουκά το 1927 έπειτα από διαγωνισμό, με κριτές τους Δημήτρη Πικιώνη και Κωνσταντίνο Παρθένη. Ο Παπαλουκάς δημιούργησε ένα εικαστικό σύνολο 1.500 τ.μ. που θεωρείται σταθμός στην ελληνική τέχνη. Αντί για τυποποιημένες μορφές, εισήγαγε μια μετά-ιμπρεσιονιστική χρωματική πανδαισία, χρησιμοποιώντας το φως και το χρώμα με έναν τρόπο που σόκαρε την εποχή του, αλλά σήμερα αναγνωρίζεται ως αριστούργημα. Για να πετύχει αυτό το αποτέλεσμα, ο Παπαλουκάς μελέτησε βαθιά τη βυζαντινή τέχνη στο Άγιον Όρος και εφάρμοσε νεωτερικές τεχνικές, δημιουργώντας ένα μνημείο της ελληνικής μοντέρνας εκκλησιαστικής τέχνης που επηρεάστηκε άμεσα από το φως της Φωκίδας. Στη συνέχεια περνώντας από την πλατεία Κεχαγιά θα κάνουμε στάση στο ιστορικό «Πανελλήνιο» ή Μεγάλο Καφενείο 1929. Πρόκειται για ένα μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς και το μοναδικό καφεθέατρο στην Ελλάδα. Είναι ο χώρος που ενέπνευσε τον Θόδωρο Αγγελόπουλο να γυρίσει εκεί το 1975 σκηνές από την ταινία του «Ο Θίασος». Ύστερα από αυτή την ανάπαυλα θα κατευθυνθούμε προς τη Δημοτική Πινακοθήκη της Άμφισσας «Σπύρος Παπαλουκάς», η οποία στεγάζεται σε ένα πανέμορφο κτίριο στη συνοικία Χάρμαινα. Εκεί με τη βοήθεια του κυρίου Δημήτρη Καλλία, ο οποίος θα μας συνοδεύει από τη Μητρόπολη (Ευαγγελίστρια), θα δούμε τα «παρασκήνια» της δημιουργίας και θα γνωρίσουμε τα «ανθίβολα», όπως ονομάζονται τα προσχέδια με κάρβουνο που έκανε ο Σπύρος Παπαλουκάς για την αγιογράφηση της Μητρόπολης. Με την ολοκλήρωση της περιήγησής μας, αποχαιρετούμε την Άμφισσα και παίρνουμε τον δρόμο του γυρισμού. Κατά την επιστροφή, θα πραγματοποιήσουμε στάση στη γενέτειρα του Σπύρου Παπαλουκά τη Δεσφίνα, μια ορεινή κωμόπολη στους πρόποδες του Παρνασσού. Προαιρετικά θα κάνουμε μια επίσκεψη στον Ναό του Αγίου Δημητρίου, όπου ο καλλιτέχνης δημιούργησε τα πρώτα του νεανικά έργα. Θα ακολουθήσει γεύμα και επιστροφή αργά το απόγευμα στην Αθήνα.

    

Σημειώσεις ταξιδιού